Oliewinning

Verteld door: Albert Wittink, inwoner van Wieringerwerf.
Periode: 1943 — 1944
Plaats: Wieringerwerf (Meeuwstraat)
Inleiding: clandestien vervaardigen van slaolie in de laatste oorlogsjaren.

In de laatste jaren van de oorlog was er gebrek aan levensmiddelen, ook aan slaolie. Mijn vader besloot het zelf te maken. Hij bouwde een gehaktmolen om tot oliemolen. Via een bekende Wieringermeerder kon hij aan koolzaad en lijnzaad komen. Vader had veel zonen. Genoeg handen dus om de molen te bedienen. Het raakte bekend wat vader deed en al gauw kwamen er veel mensen met zakjes koolzaad of lijnzaad. Vader is toen overgestapt op stroom, want hij had ondertussen twee oliemolens die hij draaiend moest houden. Als de Duitsers razzia’s hielden, werden de molens bliksemsnel onder de vloer verstopt.

De afname van elektriciteit werd zo hoog dat het ging opvallen. Het werd ook te duur. Vader besloot toen stroom of te tappen. Dat heeft de straat geweten. Vader knipte de verkeerde draad door en dat gaf een grote klap. De hele straat zat zonder stroom en iedereen dacht dat vader er geweest was. Dat was gelukkig niet het geval. Vader kreeg een ander idee. Vlak achter ons woonde de melkboer. Die had koelmachines waarmee hij de melk voor het Duitse leger koel hield. Deze melkboer was niet erg Duitsgezind. Een deal was snel gesloten: de melkboer kreeg slaolie en vader stroom. Er werd een leiding naar ons huis aangelegd. Zo betaalde de bezetter mee aan het clandestien vervaardigen van olie.

Als je koolzaad en lijnzaad perste, bleven er een soort keutels van over. Deze gaven een verschrikkelijk zwarte rook en een gigantische stank, maar het was ideale brandstof. De buurt had dat snel door. Als de draaimolen in ons dorp kwam, was het voor ons feest. Vader leverde een fles slaolie in tegen vrijkaartjes. De familie kon zich uren vermaken in de draaimolen. Waar olie al niet goed voor is.

Vader heeft veel mensen geholpen. Hij werd nooit verraden.

Geschreven door Albert Wittink